Tra cứu luật nghĩa vụ quân sự

1. Đối tượng và độ tuổi

• Công dân nam trong độ tuổi quy định phải thực hiện nghĩa vụ quân sự (Điều 4, 30).
• Công dân nữ trong thời bình nhập ngũ khi tự nguyện và quân đội có nhu cầu, không bị gọi bắt buộc (Điều 7 khoản 2).
• Tuổi gọi nhập ngũ: từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Người đã được tạm hoãn để học cao đẳng, đại học trong một khóa đào tạo được gọi đến hết 27 tuổi (Điều 30).
• "Hết 25 tuổi" nghĩa là đến trước sinh nhật lần thứ 26. Theo thông lệ, tuổi được tính đến thời điểm giao quân (tháng 2).
• Nam đủ 17 tuổi trong năm phải đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu vào tháng 4. Đi khỏi nơi cư trú hoặc nơi học tập, làm việc từ 3 tháng trở lên phải đăng ký tạm vắng (Điều 17 khoản 3).
• Thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân được coi là thực hiện nghĩa vụ quân sự tại ngũ (Điều 4 khoản 3).

2. Lịch tuyển quân

Thời hạn phục vụ tại ngũ trong thời bình là 24 tháng (Điều 21).

3. Tiêu chuẩn tuyển chọn

Gồm bốn nhóm: tuổi, chính trị, sức khỏe và văn hóa (Điều 31; Điều 4 Thông tư 148/2018, sửa bởi Thông tư 68/2025).

Sức khỏe

• Mỗi chỉ tiêu được chấm điểm từ 1 đến 6. Phân loại sức khỏe là điểm cao nhất trong các chỉ tiêu (Thông tư 105/2023).
• Tuyển chọn công dân đạt sức khỏe loại 1, 2 và 3. Loại 4 đến 6 là chưa đủ sức khỏe, thuộc diện tạm hoãn và được khám lại ở đợt sau.
• Thể lực: chiều cao từ 157 cm và BMI từ 18,0 đến 29,9. Chiều cao là tiêu chí riêng: BMI đạt mà thấp hơn 157 cm vẫn chưa đủ sức khỏe.
• Điểm có hậu tố "T" là điểm tạm thời, có thể thay đổi sau điều trị.

Không gọi nhập ngũ

Theo Thông tư 68/2025, không gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân:

• mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1,5 diop, áp dụng ở mọi phân loại sức khỏe;
• viễn thị ở mọi mức độ;
• có BMI nhỏ hơn 18,0 hoặc lớn hơn 29,9;
• nghiện ma túy; nhiễm HIV, AIDS (theo hướng dẫn tuyển quân, căn cứ Thông tư 105/2023).

Người đã phẫu thuật khúc xạ (LASIK, Femto, SMILE): chưa có hướng dẫn rõ quy định loại trừ cận thị có áp dụng không. Hãy hỏi Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Bệnh miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự

Mục III Phụ lục I Thông tư 105/2023 liệt kê các bệnh thuộc diện miễn đăng ký, không nhận vào quân thường trực: tâm thần (F20–F29), động kinh, Parkinson, mù một mắt, điếc, di chứng lao xương khớp, di chứng phong, bệnh lý ác tính, người nhiễm HIV, người khuyết tật mức độ đặc biệt nặng và nặng.

Văn hóa

• Tuyển từ lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp. Địa phương khó khăn, không đủ chỉ tiêu được tuyển lớp 7.
• Vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn được tuyển không quá 25% trình độ tiểu học (Điều 4 khoản 4 Thông tư 148/2018).

Chính trị và hình xăm

Tiêu chuẩn chính trị theo Thông tư liên tịch 50/2016 (sửa bởi Thông tư liên tịch 97/2025). Không tuyển người có hình xăm, chữ xăm có nội dung chống đối chế độ, chia rẽ dân tộc, kỳ dị, kích động tình dục, bạo lực, hoặc ở vị trí lộ diện (mặt, đầu, cổ; từ 1/2 cánh tay trên trở xuống; từ 1/3 dưới đùi trở xuống; chiếm từ 1/2 lưng, ngực, bụng). Hình xăm nhỏ ở vị trí lộ diện không ảnh hưởng lễ tiết, tác phong vẫn được xem xét. Công cụ kiểm tra không hỏi và không đánh giá tiêu chí này.

4. Tạm hoãn gọi nhập ngũ

Theo Điều 41 khoản 1. Hết lý do tạm hoãn mà còn trong độ tuổi thì được gọi nhập ngũ.

• a) Chưa đủ sức khỏe theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
• b) Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm (UBND cấp xã xác nhận).
• c) Một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.
• d) Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang tại ngũ, hoặc đang thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
• đ) Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 3 năm đầu đến xã đặc biệt khó khăn.
• e) Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến vùng đặc biệt khó khăn (từ 24 tháng trở lên thì được miễn).
• g) Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học, cao đẳng hệ chính quy trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
• h) Dân quân thường trực.

Các trường hợp học tập (điểm g)

Thủ tục: nộp đơn đề nghị tạm hoãn kèm giấy tờ liên quan qua Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã xét, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định.

5. Miễn gọi nhập ngũ

Theo Điều 41 khoản 2. Người được miễn không bị gọi nhập ngũ trong thời bình, và vẫn có thể tình nguyện nhập ngũ.

• a) Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một.
• b) Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ.
• c) Một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• d) Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, công an nhân dân.
• đ) Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến vùng đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên.

Thương binh hạng 3, 4 và bệnh binh dưới 61%: con không được miễn, không được hoãn.

6. Được công nhận hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ

Theo Điều 4 khoản 4:

• a) Dân quân thường trực có ít nhất 24 tháng phục vụ.
• b) Hoàn thành nhiệm vụ tham gia Công an xã liên tục từ đủ 36 tháng trở lên.
• c) Cán bộ, công chức, viên chức, sinh viên tốt nghiệp đại học trở lên, đã được đào tạo và phong quân hàm sĩ quan dự bị.
• d) Thanh niên đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng, trung cấp tình nguyện phục vụ tại đoàn kinh tế - quốc phòng từ đủ 24 tháng trở lên.
• đ) Công dân phục vụ trên tàu kiểm ngư từ đủ 24 tháng trở lên.

Người đã phục vụ tại ngũ và xuất ngũ, hoặc đã hoàn thành nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, cũng đã hoàn thành nghĩa vụ.

7. Không được đăng ký nghĩa vụ quân sự

Theo Điều 13 khoản 1, trong thời gian: đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hình phạt tù, cải tạo không giam giữ, quản chế hoặc chưa được xóa án tích; đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại cấp xã, đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; bị tước quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang.

8. Chế tài

Theo Nghị định 218/2025 (mức phạt với cá nhân):

Trốn tránh nghĩa vụ quân sự đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 332 Bộ luật Hình sự).

9. Quyền lợi

• Khi đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe: người đang làm việc được trả nguyên lương, phụ cấp, tiền tàu xe; được bảo đảm ăn, ở (Điều 49, sửa bởi Luật 14/2026).
• Khi xuất ngũ: trợ cấp xuất ngũ một lần, mỗi năm phục vụ bằng 2 tháng lương cơ sở; trợ cấp tạo việc làm bằng 6 tháng lương cơ sở; hỗ trợ đào tạo nghề.
• Được bảo lưu kết quả học tập, được tiếp nhận vào học; ưu tiên sắp xếp việc làm, cộng điểm trong tuyển sinh, ưu tiên trong tuyển dụng công chức, viên chức.

10. Văn bản áp dụng

• Luật Nghĩa vụ quân sự, hợp nhất tại VBHN 133/2026/VBHN-LQ-VPQH (gồm Luật 78/2015/QH13, Luật 98/2025/QH15, Luật 14/2026/QH16).
• Thông tư 148/2018/TT-BQP, sửa bởi Thông tư 68/2025/TT-BQP: tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ.
• Thông tư 105/2023/TT-BQP, sửa bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP: tiêu chuẩn sức khỏe, khám sức khỏe.
• Nghị định 218/2025/NĐ-CP: xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng.
• Nghị định 27/2016/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 209/2025/NĐ-CP: chế độ, chính sách khi nhập ngũ và xuất ngũ.